Prawidłowa postawa siatkarska to klucz do dobrej gry. Każdy, kto sądzi, że w siatkówce kluczową rolę odgrywają jedynie dłonie, jest w sporym błędzie – prawidłowe odbicie piłki jakimkolwiek sposobem jest niemożliwe, gdy właściwa postawa siatkarska nie jest zachowana. Przeanalizujmy zatem krok po kroku, jak dochować prawideł siatkarskiego fachu!
Czym jest postawa siatkarska?
Postawa siatkarska to określony układ ciała, który należy przyjąć przed wykonaniem danego elementu stosowanego w grze. Właściwa postawa siatkarska powinna zapewnić:
- zachowanie równowagi ciała
- możliwość wykonania startu w dowolnym kierunku
- sposobność do wykonania właściwej czynności z piłką
- ekonomię wysiłku mięśniowego
Te elementy to „ABC” piłki siatkowej i zdecydowanie są niezbędne, by grać na możliwie jak najwyższym poziomie.
Podstawowa postawa siatkarska charakteryzuje się przede wszystkim rozkrocznym rozstawieniem nóg na wysokości bioder. Nogi lekko ugięte, a tułów lekko pochylony – oto sekret dobre postawy siatkarskiej. Im niżej osadzony jest środek ciężkości, tym większe ugięcie kończyn dolnych i pochylenie tułowia. Ciężar ciała należy rozłożyć równomiernie – obie stopy powinny być twardo osadzone na ziemi. Ręce powinny być zgięte w łokciach i ułożone jak najbliżej tułowia, z kolei dłonie muszą znajdować się na wysokości klatki piersiowej.
Postawa siatkarska najściślej związana jest z elementem odbicia piłki. Inne czynności ruchowe w fazie wyjściowej są dość zróżnicowane zarówno w ułożeniu kończyn górnych, jak i w ustawieniu kończyn dolnych. Można przyjąć zasadę, że im dalej od siatki, a właściwie od miejsca akcji nad nią, tym niższa postawa zawodnika.
Sposoby poruszania się po boisku do siatkówki
Terminologia siatkarska wyróżnia dwa sposoby poruszania się po boisku: naturalny oraz specjalistyczny.
Do naturalnych zaliczamy:
- chód
- bieg
- wyskok
Z kolei do sposobów specjalistycznych:
- krok odstawno-dostawny
- krok skrzyżny
- wypad
- doskok
- rzut
- pad
Postawa siatkarska najściślej związana jest z najważniejszym elementem gry w siatkówkę, czyli odbiciem piłki sposobem górnym, czyli innymi słowy zagranie palcami obu dłoni. Aby prawidłowo wykonać to zagranie należy:
- przyjąć prawidłową postawę siatkarską
- ułożyć dłonie w koszyczek, rozluźnić palce i odchylić kciuki
- w momencie gdy piłka znajduje się około 30-20 cm od twarzy, należy:
- wykonać wyprost nóg
- odbić piłkę opuszkami palców na wysokości twarzy
- ramiona muszą być ugięte pod kątem 90 stopni, a w momencie odbicia piłki częściowo je wyprostowujemy
Piłka odbita we właściwy sposób nie powinna się obracać, a tor jej opadania powinien być niemal pionowy.
Postawa siatkarska przy odbiciu sposobem dolnym
Równie często, jak sposobem górnym, wykonuje się odbicie sposobem dolnym. Najczęściej stosuje się je w przyjęciu zagrywki oraz w przypadku gry obronnej. W tej postawie siatkarskiej najważniejsze jest możliwe jak najdogodniejsze wykonanie czynności takich jak pad czy wypad, dlatego nogi muszą być ugięte, a ciało gotowe do ruchu w każdym kierunku. Technika gry nakazuje, by ręce znajdowały się jak najbliżej tułowia, a nogi ustawione są w nieco większym rozkroku. W momencie, gdy piłka zmierza w naszym kierunku należy odpowiednio ułożyć ręce – złączyć ze sobą przedramiona i łokcie oraz dłonie. Często należy wykonać ruch w kierunku piłki – w bok lub do przodu – należy wtedy pamiętać o tym, by najpierw wykonać krok w stronę piłki nogami, a nie dostawiać do niej wyłącznie przedramiona.
Postawa siatkarska przy zagrywce
Przy zagrywce sposobem górnym należy ustawić się w lekkim wykroku. Piłkę trzymamy przed głową, a ugięta ręka znajduje się na jej wysokości. W zależności od tego, którą ręką wykonuje się zagrywkę, zmienia się schemat ułożenia ciała:
- jeśli zagrywka siatkarska wykonywana jest ręką prawą, to właściwa postawa siatkarska nakazuje, aby nogą zakroczną (z tyłu) była noga prawa.
- jeśli zagrywka wykonywana jest ręką lewą to właściwa postawa siatkarska nakazuje, aby nogą zakroczną (z tyłu) była noga lewa.
W momencie podrzutu piłki odginamy tułów, wykonujemy zamach i przenosimy ciężar ciała na nogę zakroczną. Uderzeniu piłki powinno towarzyszyć wyprostowanie ciała i przeniesienie ciężaru na nogę zakroczną. Palce powinny być rozstawione i średnio usztywnione. W momencie uderzenia należy wykonać delikatny ruch do przodu, przenosząc nogę zakroczną do w kierunku siatki, by nadać piłce odpowiednią dynamikę.
Postawa siatkarska przy ataku
Jak wiecie, atak można wykonać na trzy sposoby, poprzez:
- zbicie tenisowe
- plas
- kiwnięcie
W przypadku zbicia tenisowego atakujący znajduje się bardzo blisko siatki. W zależności od ustawienia siatkarz musi wykonać określoną liczbę kroku, by dotrzeć do punktu, z którego wykonana wyskok. Tuż przed odbiciem należy obniżyć środek ciężkości i wykonać zamach. W najwyższej fazie lotu po skoku ciało wygięte jest w pałąk. Piłkę należy uderzyć w najwyższym punkcie zasięgu ręki. Przy uderzeniu należy pamiętać o skłonie tułowia i opuszczeniu ręki, którą nie wykonujemy ataku. W tej postawie siatkarskiej liczy się to, by atak wykonać możliwie jak najbardziej dynamicznie.
Drugi sposób, czyli plas, różni się od zbicia tenisowego jedynie finiszem. W przypadku zbicia uderzamy piłkę w taki sposób, by nadać jej kierunek za pomocą skrętu nadgarstka. Dodatkowo piłka jest uderzona mocno, by nadać jej jak największą prędkość. Z kolei w przypadku plasu mamy do czynienia z lekkim, ukierunkowanym odbiciem piłki w kierunku pola rywala. Trajektorię lotu piłki wyznacza dłoń.
Z kolei kiwnięcie jest przerzuceniem piłki podczas wyskoku w najsłabiej bronione przez przeciwnika miejsce. Tor piłce nadaje ręka poruszana w stawie barkowym; podczas skierowania piłki w dół ramię jest wyprostowane a nadgarstek lekko zgięty.
Postawa siatkarska w bloku
W przypadku bloku mamy do czynienia z dość specyficzną postawą. Stopy rozstawione są szeroko, a odbicie wykonywane jest obunóż. Ręce są wyprostowane w stawach łokciowych, a palce dłoni należy rozstawić tak, by tworzyły one jedną płaszczyznę. Blokując piłkę należy wykonać ruch dłońmi w dół, by piłka jak najszybciej wróciła na stronę rywala.
Ćwiczenie postaw siatkarskich to bardzo ważny punkt treningu. Błędy popełniane w tych elementach są kluczowe i mogą na długo zastopować rozwój siatkarskiej kariery.
